|
LA SITIMANA SANTA
|
|
Na volta invenze i sbarbotéa tut in latìn e calcòssa anca in greco, e no se capìa gnente, che pì s e pì m che se ghe zontéa àe paròe, pì strambòti saltéa fòra e pì merito ne paréa de quistàr !
Ma par noantri tosatèi la maniera de quistàr merito la jèra nantra: 'l nostro pensier pì grando 'l jèra quel de pareciarse na bona racoéta o un batitàc par far repeton ai matutini; e se féa anca na bona penitenza a star chieti par un'ora e anca e anca.
Sti cantori vèci da na volta, co i cioéa su le profezie, in mezo al coro, davanti al restèl, co'a ose i 'ndéa a cior volta no so 'ndove e ghe voéa un bèl tòc prima che i tornésse in qua e che i rivésse in cao, màssima se i jèra pareciàdi onti co mezo litro de quel bon tant par farse coràjo.
Par un tochét se stéa tuti inmarsàdi a scoltàr, ma dopo se se stuféa e se scuminziéa a sbisigàr, a sprentonàrse, a far creéc co'a racoéta; alora 'l campanèr 'l tachéa a moeàr via scufiòti, tironi de réce e a ciorghe la ràcoeta a qualchidùn. 'L véa da èssar anca questo un modo de rendar gloria al Signor, e co 'ndarén par de'à chissà che 'l trovénghe scrit.
Intànt funzion, dògni volta che finìa un salmo, 'l sagrestàn 'l destudéa na candéa del restèl; cussì, quando che finìa la ultima taboscàda, in cèsa se jèra ridoti co na candéa soea; alora, o che i destudéa anca quea e se restéa a scuro del tut, o che i 'ndéa a sconderla da drìo 'l altar e se vedéa sol che sto fià de lustrét.
Pena che 'l piovàn 'l diséa le paròe: «...et crucis subire tormentum», jèra da stropàrse le réce parché fra ràcoe, batitachi e racoeoni 'l paréa fin che caschésse do tut; e tut par ricordàr 'l osamento che i véa fat par dir de sì de méter in crose nostro Signor.
Quando po, dopo 'l Gloria del diòba santo, che i lighéa le campane (e noantri tosatèi se credéa propio che 'l campanèr 'l le lighésse co na corda, una par una, e che 'l scondésse anca la ciave del campanìl), al posto dee campane i doparéa 'l racoeon.
Fra le do Glorie, le nostre none le semenéa i fiori parché i nassésse puìto, tuti a guaìvo, e al Gloria del Sabo santo, chi che restéa casa da messa, par devozion, véa da bagnarse i òci co l'aqua.
Ma un dei mèjo zorni dea Setimana Santa 'l jèra 'l Vènare che al dopo disnàr se 'ndéa a basàr 'l Signor tuti vestìdi da feste, e le nostre mame le ne crompéa i buzzoeàdi; e àea sera, co i féa la purtission, se 'ndéa torno cantando e sberegàndo pì che se podéa, e dàndoghe dògni tant anca na gratada co'a ràcoea. Davanti de tuti jèra un capàto che 'l portéa la crose pì granda che 'l véa trovà in cèsa, e quando che se tornéa drento, 'l jèra tut sudà che nol ghin podéa pì.
La jèra come na festa granda, parché le case le jèra tute inluminade coi fanò, che adès i ghe ciama «bicchieri», e quando che jèra finì funzion, noantri tosatèi se se crompéa nantri vinti schèi de buzzoeàdi e po se 'ndéa casa tuti contenti.
Marzo 1967.
© 2001-2005 Giuliano Artico.